Server

04 Nisan 2026 Teknoloji & IT

Server

Server, Türkçe “Sunucu” olarak adlandırılan, web sitelerin, veritabanlarının ya da özel iş için kullanılan yazılımların barındırıldığı bilgisayar kasasıdır.Bir çok server evimizdeki gibi atx kasa bilgisayar kasası olabildiği gibi çok daha pahalı olan rack tipi kasalar ve bunun üzerinde configrasyon yenilenerek düzenlenen serverlarda vardır.Rack tipi serverlar boyutlarına göre 1U, 2U, 4U, 6U gibi çeşitlendirilir. 1U rack mount server 2U rack mount server 4U rack mount server Bu rack tipi serverlar rack kabinlerde raflarda üst üste sıralı olarak dururlar. Serverları server yapan donanımsal olarak şekilleri değil içinde bulunan yazılımlardır.Örneğin web sitelerin barındığı web server, linux işletim sistemi ise apache yazılımının,windows server için de IIS yazılımınının içinde kurulmuş olması ile elde edilir.Yazılım geliştirenler kendi bilgisayarlarında bu web server yazılımlarını kurarak yazdıkları kodları test edebiliyorlar. Sunucu,herhangi bir ağ üzerinde bir programı veya bir bilgiyi farklı kullanıcılara/sistemlere paylaştıran donanım veya yazılıma verilen genel isimdir.Donanımsal olarak sunucuların, sorunsuz çalışmak üzere inşaa edilmiş, güvenilir, çoklu kullanıcıya hizmet eden bilgisayar sistem(ler)i olduğunu söyleyebiliriz. Örneğin, PC Labs’ın bulunduğu bilgisayar sistemi bir sunucudur ve bu bilgiler Internet aracılığı ile siteyi ziyaret edenlere bilgiler dağıtılır/paylaşılır. Bilgisayar sunucularının yanında, yazılım sunucuları da mevcut. Örneğin, MySQL Server bir veritabanı sunucu yazılımıdır ve bunu bir sunucuya yüklediğimiz zaman bu sunucuya genellikle database server (veritabanı sunucusu) deriz. Internet uygulamalarının artması ve her konuda hızla yaygınlaşması sonucunda, özellikle çok sayıda kullanıcının bir iletişim ağı içinde yer aldığı şirketlerde, tek bir internet bağlantısı üzerinden çok sayıda kullanıcı internete erişme ihtiyacını duymaktadırlar Aynı şekilde veritabanı serverı elde etmek için servera, mysql, mssql ya da oracle gibi bir veritabanı yazılımı kurmak yeterlidir. Yine aynı şekilde ftp server için servera ftp yazılımı kurulur.Tabi çoğunlukla tüm bu yazılımlar tek bir servera kuruluyor.Aynı servera htm apache yazılımını hem de mysql veritabanını kurarak hem web server hem de veritabanı serverı olarak kullanabiliyorsunuz.Bunun yanında ftp yazılımı ve mail server yazılımı vb ihtiyaç duyulan tüm yazılımlar tek servera kurularak hizmet veriliyor genelde. Yoğun sistemlerde 1 servera apache, 1 servera mysql, 1 servera mail yazılımları kuruluyor. Hatta bunlar da cluster yapıya getirilebiliyor.Örneğin, facebook gibi büyük bir site için yüzlerce serverda sadece apache kurup web servera gelen istekleri tüm serverlara dağıtarak daha hızlı ve kesintisiz yayın yapılabiliyor.Bu şekilde yedekli yapı mysql veritabanı için ve diğer server yazılımları için de geçerlidir. Host konusuna bir önceki yazımda değinmiştim.Host aldığınızda web serverın harddisk inden size alan tahsis edilir.Serverda sadece sizin web sitenize değil yüzlerce siteye aynı serverda host açılır.Host ihtiyacınız çok büyüdüğünde 1 serverda sadece 1 siteyi barındırabilirsiniz.Bunun için server kiralamanız gerekir.Birden fazla bilgisayar kullanıcısının yoğun olarak internete eriştiği şirket, okul v.b. yerlerde her bir bilgisayardaki web tarayıcısı o kullanıcının daha önce eriştiği sayfaları belki diskinden okuyarak performans anlamında bir avantaj getirecek olsa da, çok sayıda kullanıcının olduğu böyle ortamlarda aynı sayfalara erişen kullanıcıların bilgisayarlarında tutulan kayıtlı web sayfalarının kullanıcıların birbirine faydası olamayacaktır. Aynı sitelerde dolaşan, aynı sayfalara erişen değişik insanların olduğu bu gibi ortamlarda birinin eriştiği sayfa daha sonra bir başka kişi tarafından ulaşılmaya erişildiği bir bilgisayarın diskinden okunabilseydi ciddi performans artışı olacaktı. Çünkü, bugün şirket, okul v.b. gibi yerlerde bina içinde kullanılan yerel iletişim ağlarında hat performansı minimum 10 MegaBit/saniye, ortalama ve çoğunlukla 100 MegaBit/saniye civarında iken ADSL, DSL, FrameRelay veya Kiralık Hat (Leased-Line) v.b. gibi isimlerle anılan internet bağlantılarında hızlar oldukça düşüktür ve 512 KiloBit/saniye, 1 MegaBit/saniye ve 2 MegaBit/saniye gibi seviyelerdedir. Doğal olarak, internet iletişim hızının yerel ağ hızlarına göre oldukça düşük olduğu ortamlarda kullanılan web sayfalarının bir sonraki kullanımlar için disk ortamına kayıt edileceği ve bunun birçok bilgisayar kullanıcısı tarafından ortaklaşa paylaşılacağı ortamlara ihtiyaç vardır. Gündelik hayatta işlerin daha kolaylaşması ve bilgilerin daha sağlam koşullarda saklanması için bilgisayarları kullanmamız bir gerçektir. Hem güvenli hem de az zamanda çok işler yapabilmesi bakımından günümüz teknolojisinin en önemli veri aktarım aracıdır bilgisayarlar. İşte bu makinaların kullanıldığı özellikle finans, sağlık ve bilişim gibi sektörlerde çok hızlı ve sürekli veri alışverişine ihtiyaç vardır. Üstelik bu veri aktarımının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi ve depolamanın da güvenli olması için sunucular çok önem taşımaktadır.Proxy server uygulamalarında kullanıcılar web tarayıcılarında proxy server ile ilgili tanımları yaparak, internet üzerindeki dolaşmalarında site web sayfaları ile ilgili taleplerini hep proxy server’a gönderirler. Proxy server bu kullanıcıların web sayfaları ile ilgili isteklerini alarak, internet üzerinden okur, diskine kaydeder ve kullanıya yollar. İkinci kere yine aynı sayfa proxy server’dan istendiğinde ilkönce proxy server diskine bakarak bu sayfanın burda kayıtlı olduğunu görür ve internete çıkmadan bu sayfaları diskinden okuyarak kullanıcıya iletir. Bu şekilde proxy server’ın diskinden (cache) okunan bilgilerin gönderildiği bilgisayar kullanıcıları çok ciddi bir performans artışı ile karşılaşırlar. İşte tam bu noktada sunucular devreye girmektedir. İnsanların özellikle çalıştığı mekanlardaki makineler, bir diğer makineler ile koordine bir şekilde veri akışını sağlamazsa zaman ve veri kaybı olabilir. Örneğin piyasalarda kur farkı meydana gelebilir. Bu fark ülke ekonomisinde kötüye gidişe neden olur. Bu gibi durumların yaşanmaması için de hızlandırılmış ve özellikleri artırılmış sunucu adı verilmiş makinelere her zaman ihtiyacımız olacaktır.Yani, proxy server kullanılan ortamlarda kullanıcılar web sayfaları ile ilgili tüm taleplerini proxy server’a iletmektedirler ve internete ulaşmamaktadırlar. Proxy server bu kullanıcılar adına ilgili web sayfalarına erişmekte ve bu bilgiyi alıp, kayıt edip, talep eden kullanıcıya göndermektedir.
Kaydır